Türkiye'nin girişimiyle bir araya gelen yedi ülkenin dışişleri bakanları, bölgesel ve küresel krizlere ortak çözüm aramak için 23 Ekim'de İstanbul'da toplandı. Toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ev sahipliği yaptı.
Görüşmelerde Filistin meselesi, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler, ABD ile İran arasındaki gerilim, İsrail'in saldırıları, Yemen ve Rusya-Ukrayna savaşı ele alındı. Fidan, toplantı sonrası yaptığı açıklamada masadaki ülkelerin daha fazla savaş istemediğini ve ateşkesi desteklediğini söyledi.
Fidan, İran'a yeni bir saldırının çatışmayı yaygınlaştıracağını belirterek İran'a yeni bir saldırı olmaması gerektiğini ifade etti. Toplantıda İsrail'in istikrarsızlaştırıcı rolünün de konuşulduğunu söyledi.
Fidan, askeri yöntemlerin kalıcı sonuç vermediğini, bölgedeki kırılganlıkları artırdığını savundu. Hürmüz ve Babülmendep boğazlarında seyrüsefer serbestisinin kalıcı güvenceye kavuşturulmasının bölgesel ve küresel istikrar için hayati önem taşıdığını belirtti.
Fidan, Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin hemen sağlanması gerektiğini söyledi. Savaşın durmadığı durumda taraflarca enerji ve tahıl konusunda bir istisna getirilmesi gerektiğini belirtti. Libya Deniz Yetki Anlaşması konusunda ise Mısır'ın çekincelerini gidermek için yapıcı bir noktada olduklarını ifade etti.
Fidan, İsrail'in Filistin'deki işgalinin ve bölge genelindeki saldırganlığının Ortadoğu'daki gerilimlerin temel nedeni olduğunu belirtti. Görüşmelerde İsrail'in yasadışı yerleşim adımları karşısında uluslararası toplumun kararlı duruş sergilemesi ve İsrail'e yönelik baskının artırılması gerektiği kaydedildi. Fidan, konferansın açılışında İsrail kuvvetlerinin her gün ateşkesi ihlal etmesinin uluslararası sisteme olan güveni zayıflattığını söyledi.
Fidan, toplantı marjında Filistin Dışişleri Bakanı Varsen Ağabekyan Şahin, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar, Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Ed Miliband ve Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot ile ikili görüşmeler yaptı. İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani'nin de toplantıya katılacağı bildirildi.
Arka plan
R4 mekanizması, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın ortaklığıyla bölgesel sahiplenme temelinde istikrarı desteklemek amacıyla kuruldu. R4 dışişleri bakanları, ilki 18 Mart'ta Riyad'da olmak üzere toplam altı toplantı yaptı; son toplantı 21 Eylül'de New York'ta, BM Genel Kurulu marjında gerçekleşti. Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa'dan oluşan E3 ise 2003'ten bu yana İran'ın nükleer programına yönelik üçlü diplomatik işbirliği çerçevesinde çalışıyor.