Kanada Başbakanı Mark Carney, 22-23 Ekim tarihlerinde Türkiye'yi ziyaret edecek. Carney, bir Kanada başbakanının Türkiye'ye yaptığı ilk ikili resmi ziyareti gerçekleştirecek. Ziyaretin ilk gününde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kabul etmesi bekleniyor.
Carney'nin Ankara'daki görüşmelerinde siyasi ve diplomatik konuların yanı sıra ticaret, savunma sanayi, enerji ve karşılıklı yatırımlar ele alınacak. Ziyaret kapsamında çeşitli alanlarda anlaşmaların imzalanması planlanıyor. Carney ve beraberindeki heyet, cuma günü İstanbul'da Türk iş dünyası temsilcileriyle bir araya gelecek. Havacılık, ileri teknolojiler ve kritik mineraller öncelikli sektörler arasında gösteriliyor.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, ziyaretle iki ülke arasındaki ilişkilerin stratejik ortaklık seviyesine yükseltilmesinin öngörüldüğünü açıkladı. Kanada Ankara Büyükelçisi Marcel Lebleu ise ziyaretin Türkiye-Kanada ilişkilerinde "yeni bir stratejik ilişkinin başlangıcı" olduğunu söyledi. Stratejik ilişkinin kurulduğuna dair beyanın, Erdoğan ve Carney tarafından imzalanacak bir ortak bildiriyle duyurulması öngörülüyor.
Ticaret ve enerji
Kaynaklara göre iki ülkenin 2025'teki dış ticaret hacmi 2 milyar 740 milyon 175 bin dolar oldu. Türkiye'nin Kanada'ya ihracatı 1 milyar 577 milyon 350 bin dolar, ithalatı 1 milyar 162 milyon 825 bin dolar olarak kaydedildi. Bu yılın ocak-ağustos döneminde dış ticaret hacmi 2 milyar dolara yaklaştı. Serbest Ticaret Anlaşması imzalanırsa ticaret hacminin kısa vadede 7-8 milyar dolara, ilerleyen dönemde 10 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor. Ziyaretin ardından STA müzakerelerinin önümüzdeki ay başlatılması planlanıyor.
Enerji alanında iki ülkenin enerji bakanlarının ayrı bir görüşme yapması ve somut projeleri duyuracak ayrı bir ortak bildiri yayımlaması bekleniyor. Kanada'nın Türkiye'de en çok ilgilendiği alanların başında nükleer enerji geliyor. Mart ayında Türkiye Nükleer Enerji Anonim Şirketi (TÜNAŞ) ile Kanada merkezli AtkinsRealis arasında, CANDU reaktör teknolojisinin Türkiye'deki uygulanabilirliğine ilişkin bir mutabakat zaptı imzalanmıştı.
Savunma sanayisi görüşmelerde ikinci önemli başlık olarak öne çıkıyor. Büyükelçi Lebleu, bu alanda bir anlaşmanın gündemde olduğunu belirtti. Carney'nin ayrıca Kanada'nın kurmakta olduğu Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası'na (DSRB) Türkiye'nin katılım sürecini gündeme getirmesi bekleniyor. Yetkililer, Türkiye'nin yaklaşık 600 milyon dolarlık sermaye katkısında bulunmasının öngörüldüğünü belirtti, ancak bu ödemenin yapılıp yapılmadığı açıklanmadı.
Arka plan
Kanada, ABD ile ilişkilerde yaşanan büyük kırılmanın ardından Avrupa Birliği başta olmak üzere birçok ülke ve kuruluşla ilişkilerini geliştirmeye ve alternatif ortaklar bulmaya odaklandı. Türkiye ile yeni bir bakış açısıyla ilişki kurulması ve STA müzakerelerinin başlatılması kararı bu çerçevede alındı. Kanada, 2020'deki İkinci Dağlık Karabağ Savaşı'nda Türk yapımı SİHA'larda Kanada menşeli parçaların kullanıldığı gerekçesiyle Türkiye'ye ihracat izinlerini askıya almıştı. Kanada, 2024'te savunma sanayi alanındaki yaptırımları kaldırdığını duyurmuştu. İki liderin bu yılın Temmuz ayında Ankara'daki NATO zirvesinde bir araya geldiği belirtiliyor.