Yemen’de Husiler ile Suudi Arabistan destekli güçler arasındaki çatışmaların şiddetlenmesi, Kızıldeniz’deki deniz ticaretini ve bölgesel güvenlik dengelerini yeniden gündeme taşıdı. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki Mekke Savunma Anlaşması da Ankara’nın olası rolüne ilişkin tartışmaları artırdı.
Yemen’de devam eden çatışmalar, ülke sınırlarını aşan stratejik bir krize dönüşüyor. Husilerin Babülmendep Boğazı çevresindeki askerî varlığı ve Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları, bölgedeki enerji güvenliği ile uluslararası deniz ticareti açısından yeni riskler doğuruyor.
Ekim 2026’da çatışmaların yeniden şiddetlenmesi üzerine Suudi Arabistan destekli Yemen güçleri karşı operasyonlara yöneldi. Bölgedeki gelişmeler, yalnızca Yemen’deki güç mücadelesini değil, Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirilen küresel ticaretin güvenliğini de yakından ilgilendiriyor.
Babülmendep Boğazı neden bu kadar önemli?
Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan kritik bir deniz geçidi olarak öne çıkıyor. Bu güzergâh üzerinden ilerleyen gemiler, Süveyş Kanalı aracılığıyla Akdeniz’e ve Avrupa pazarlarına ulaşabiliyor.
Boğaz çevresindeki güvenlik risklerinin artması, gemilerin alternatif rotalara yönelmesine neden olabiliyor. Özellikle Afrika’nın güneyinden dolaşmak zorunda kalan gemiler için yolculuk süresi, yakıt tüketimi, navlun ve sigorta maliyetleri artabiliyor.
Bu durum, Asya ile Avrupa arasındaki ticaretin yanı sıra Türkiye’nin deniz yoluyla gerçekleştirdiği ithalat ve ihracatı da etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Husilerin askerî kapasitesi bölgesel dengeleri etkiliyor
Yemen’deki Husiler, insansız hava araçları, füze sistemleri ve deniz hedeflerine yönelik saldırı kapasitesiyle bölgesel güvenlik açısından önemli bir aktör hâline geldi.
Husilerin kullandığı düşük maliyetli sistemler, karşı taraftaki gelişmiş hava savunma sistemlerini yoğun biçimde kullanmaya zorlayabiliyor. Deniz taşımacılığında ise gemilerin doğrudan vurulması gerekmeksizin oluşan güvenlik tehdidi, şirketlerin rota değiştirmesine ve sigorta primlerinin yükselmesine yol açabiliyor.
İran’ın Husilere askerî kapasite kazandırdığı yönündeki değerlendirmeler de Yemen’deki çatışmaların daha geniş bölgesel rekabetin bir parçası olarak ele alınmasına neden oluyor.
Türkiye, Suudi Arabistan’a asker gönderecek mi?
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, 7 Ağustos 2026’da Mekke’de ortak savunma anlaşması imzaladı. Anlaşma, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının ortak güvenlik çerçevesinde değerlendirilmesini öngörüyor.
5 Ekim’de Riyad’da gerçekleştirilen görüşmelerde de anlaşma kapsamında caydırıcılık önlemlerinin devreye alınması ve Suudi Arabistan’a askerî kapasite konuşlandırılması konusu gündeme geldi. Ancak bu gelişmeler, Türk Silahlı Kuvvetlerinin Yemen’de doğrudan çatışmalara katılacağı anlamına gelmiyor.
Türkiye’nin olası katkısının hava savunması, radar sistemleri, askerî koordinasyon veya deniz güvenliği gibi alanlarda şekillenmesi ihtimaller arasında bulunuyor. Bununla birlikte, hangi unsurların ne ölçüde kullanılacağına ilişkin resmî ve somut açıklamalar esas alınmalı.
Ankara açısından bir diğer seçenek ise diplomatik girişimlerle çatışmanın büyümesini önlemek. Türkiye’nin Suudi Arabistan ve Pakistan’la savunma iş birliğini sürdürürken bölgedeki diğer aktörlerle diplomatik kanallarını da koruması önem taşıyor.
Hürmüz ve Babülmendep aynı anda risk altına girerse ne olur?
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Körfezi’ne bağlarken Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz’in güney girişinde bulunuyor. İki geçit de enerji arzı ve uluslararası ticaret açısından kritik öneme sahip.
Bu güzergâhlarda eş zamanlı güvenlik sorunları yaşanması, petrol taşımacılığında aksamalara ve deniz taşımacılığı maliyetlerinde artışa neden olabilir. Nakliye sürelerinin uzaması ve tedarik zincirlerinde yaşanabilecek gecikmeler, ürün fiyatları üzerinden farklı ülkelere yansıyabilir.
Türkiye açısından olası etkiler arasında ithalat maliyetlerinin yükselmesi, lojistik süreçlerin uzaması ve enerji piyasalarındaki dalgalanmalar bulunuyor. Ancak bu etkilerin boyutu, çatışmaların süresine ve deniz ticaretinde yaşanacak aksaklıkların kapsamına bağlı olacak.
Mekke Savunma Anlaşması’nın ilk önemli sınavı
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki savunma iş birliği, bölgedeki güvenlik dengelerinin değiştiği bir dönemde gündeme geldi. Suudi Arabistan’ın güvenliğini farklı ortaklıklarla güçlendirme arayışı, anlaşmanın stratejik önemini artırıyor.
Bununla birlikte, ortak savunma anlaşmasının sahada nasıl uygulanacağı, hangi askerî kabiliyetlerin devreye sokulacağı ve tarafların çatışmanın genişlemesine karşı nasıl bir tutum alacağı henüz belirleyici konular arasında yer alıyor.
Yemen’deki gelişmeler, Türkiye’nin hem bölgesel güvenlik iş birliğini hem de diplomatik hareket alanını ilgilendiren bir sınava dönüşmüş durumda. Önümüzdeki süreçte Ankara’nın Suudi Arabistan’ın savunmasına ne ölçüde katkı sağlayacağı ve çatışmanın diplomatik çözümünde nasıl bir rol üstleneceği yakından takip edilecek.
